EY’nin Avrupa Çekicilik Araştırması 2026 yayımlandı. Bulgulara göre 2025’te Avrupa genelinde doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) %7 gerilese de kıta genelinde 5.000’in üzerinde proje hayata geçti ve 200.000’den fazla istihdam yaratıldı. Bu dönemde Türkiye’de DYY projeleri %20 artarak ülkeyi 4. sıraya taşıdı.
Türkiye’de yabancı yatırımlar %20 arttı
Bir önceki yıla kıyasla Türkiye, DYY proje sayısını %20 artırarak 383 projeye ulaştı ve Avrupa’da 4. sıraya yükseldi. Polonya’da artış %10, İspanya’da %7 oldu. Araştırma; yetenek havuzları, yatırım dostu uygulamalar, vergi teşvikleri, yerel yetkinlik geliştirme programları ve dijital altyapı gibi unsurların bu performansı desteklediğini gösteriyor.
Fransa, Birleşik Krallık ve Almanya’da gerileme
Yabancı yatırımlar; Fransa’da %17, Birleşik Krallık’ta %14 ve Almanya’da %10 düştü. Siyasi belirsizlikler, ticari sürtüşmeler ve artan vergi yükleri ile enerji maliyetleri ve Çin’den gelen talepteki zayıflama, yatırımcı güvenini olumsuz etkiledi.
Yapay zeka, savunma ve düşük karbonlu enerji yükselişte
2025’te yapay zeka odaklı DYY projeleri %96 arttı ve 14.000’in üzerinde yeni istihdam yarattı. Savunmada proje sayısı %84 artarken yaklaşık 7.000 kişilik istihdam oluştu. Düşük karbonlu enerji yatırımları ise %25 artış gösterdi.
Geleneksel sektörlerde düşüş
Otomotivde yatırımlar %11, kimyada %19, sağlık üretiminde %28 geriledi. Bu tablo, yatırımcıların daha seçici davranarak yüksek büyüme potansiyelli alanlara yöneldiğine işaret ediyor. Öte yandan DYY projeleri kapsamındaki toplam istihdam da %25 azaldı.
ABD ve Almanya kaynaklı yatırımlar yavaşlıyor
2019–2025 döneminde Avrupa’ya ABD kaynaklı yatırımlar %38, Almanya kaynaklı yatırımlar %28 düştü. ABD’li şirketlerde ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve yerelleşme eğilimleri; Alman şirketlerde artan maliyetler ve zayıflayan dış talep öne çıkıyor.
Yatırımcı görünümü: Kısa vadede temkinli, uzun vadede iyimser
Katılımcı şirketlerin %54’ü önümüzdeki 12 ayda Avrupa’da yeni faaliyet kurmayı ya da mevcut faaliyetlerini genişletmeyi planlıyor. %41’i jeopolitik gerilimleri en önemli risk olarak değerlendirirken; makroekonomik koşullar, ticaret engelleri ve artan regülasyon yükü diğer kritik başlıklar arasında. AB, bu kapsamda idari yükü azaltacak sadeleştirme adımlarını sürdürüyor.
Avrupa uzun vadeli çekiciliğini koruyor
Şirketlerin %60’ı Avrupa’nın önümüzdeki üç yılda yatırım çekiciliğinin artacağını öngörüyor. Geniş pazar, güçlü altyapı, sürdürülebilirlikte liderlik, inovasyon kapasitesi ve nitelikli iş gücü, yatırımcıların en değer verdiği avantajlar arasında. Katılımcıların %52’si Avrupa’nın rekabetçiliği artıracak stratejik kararları hayata geçireceğine inanıyor.
Uzman görüşü
“EY Avrupa Çekicilik Araştırmamızın sonuçları; jeopolitik dalgalanmaların, ticarette artan kısıtlamaların ve ekonomik belirsizliklerin küresel yatırım ortamını yeniden şekillendirdiğini gösteriyor. Ancak tüm bu zorluklara rağmen Avrupa’nın, yabancı yatırımlar açısından dayanıklılığını koruyan ve yatırımcılar için cazibesini sürdüren bir merkez olmaya devam ettiğini görüyoruz. Bu anlamda Türkiye’de oldukça iyi bir ivme kaydetmiş durumda. 2024 yılı sonuçlarında doğrudan yabancı yatırımda beşinci sırada yer alan Türkiye, 2025 yılında dördüncü sıraya yükselerek doğrudan yabancı yatırım projelerini %20 artırdı ve toplam proje sayısını 383’e çıkardı. Araştırmamızdan yatırımların giderek daha seçici hale geldiğini; yapay zeka, savunma ve enerji gibi yüksek büyüme potansiyeline sahip stratejik alanlara ve güçlü yetkinlik ekosistemlerine sahip şehir ve bölgelere yöneldiğini gözlemliyoruz. Araştırma, yatırım kararlarında artık tek bir belirleyici unsurun olmadığı gerçeğini ortaya koyuyor. Teknolojik dönüşüm, insan kaynağına erişim, regülasyonlar, jeopolitik gelişmeler, enerji maliyetleri, ham madde ve tedarik zinciri dinamikleri gibi birçok unsur eş zamanlı olarak yatırım stratejilerini etkiliyor. Bu nedenle şirketler için asıl rekabet avantajı, değişimi öngörebilme ve yatırımlarını doğru zamanda, doğru sektöre ve doğru coğrafyalara yönlendirebilme yetkinliğinde yatıyor.”
