Türkiye’nin 608 milyar dolarlık imalatında yapay zekâ etkisi hızla büyüyor. 9-10 Eylül 2026’da İstanbul Fuar Merkezi’nde ilk kez düzenlenecek GITEX Ai Türkiye, AI-native üretim yaklaşımı, verimlilik kazanımları ve veri yönetişimi odağında sektörün yol haritasını gündeme taşıyacak.
AI-native üretim Türkiye’de şekilleniyor
Türkiye sanayisinde üretim süreçlerinin en başından itibaren yapay zekâ etrafında tasarlandığı AI-native üretim yaklaşımı güç kazanıyor. MEXT’in AIxplore metodolojisiyle 200’ün üzerinde üreticiye yönelik değerlendirmeleri, olgunluğun fabrikalar ve sektörler arasında farklılaştığını ancak ilerlemenin hızlandığını gösteriyor.
“Yapay zekâ temelli üretime erken geçen şirketlerin elde ettiği kazanımlar giderek daha ölçülebilir hale geliyor. Şirketler üretim çıktılarını yüzde 10-20, çalışan verimliliğini yüzde 7-20 artırırken, plansız duruş sürelerini yüzde 10-30, enerji tüketimini ise yüzde 5-15 azaltıyor.”
Dünya Ekonomik Forumu’nun Lighthouse statüsündeki tesislerden gelen bulgular da erken benimsemenin somut sonuçlarına işaret ediyor.
“Türkiye’de bir Lighthouse tesisi olan Arçelik’in Eskişehir fabrikasında, yapay zekâ destekli kararlar sayesinde müşteri şikâyetlerinde yüzde 20 azalma, kapasitede yüzde 43 artış ve dönüşüm maliyetlerinde yüzde 17 düşüş raporlanıyor. Ancak bu rakamlar kesin sonuçlar değil, genel eğilimi gösteren bir referans olarak değerlendirilmelidir.”
Gerçek engel: teknoloji değil, veri yönetişimi
Uzmanlara göre, yapay zekâyı pilot aşamadan ölçekli üretime taşımanın önündeki en kritik eşik, teknoloji seçimi değil sağlam veri yönetişimi. Birçok üretici, ölçülebilir iş değeri kanıtlanmadan birden çok pilotu aynı anda başlatma hatasına düşüyor. Başarılı ölçeklendirme için IT ve OT ortamlarında güvenilir veri, standartlaştırılmış süreçler ve güçlü yönetişim yapısı şart.
Sektörel görünüm: otomotiv önde, beyaz eşya ve elektronik hızlanıyor
Türkiye’de otomotiv, makine görüşü ve kestirimci bakım uygulamalarıyla yapay zekâ benimsemesinde başı çekiyor. Beyaz eşya ve elektronik üreticileri ise küresel pazarlardaki rekabet ve operasyonel mükemmellik gereksinimleri sayesinde dönüşümü hızla yaygınlaştırıyor.
Ürdün–Türkiye perspektifi ve iş birliği alanları
Bölgesel iş birliklerinde öne çıkan uygulama alanları arasında kestirimci bakım, görüntü tabanlı kalite kontrol, enerji optimizasyonu, üretim planlaması ve dijital bilgi sistemleri bulunuyor. Türk üreticilerin ölçek, mühendislik uzmanlığı ve teknoloji sağlayıcı gücü; Ürdünlü şirketlerin hızlı uygulama–test imkânları ve bölgesel erişimiyle birleştiğinde ortak pilotlar, tedarikçi geliştirme programları ve uygulamalı araştırmalar için güçlü bir zemin oluşuyor.
GITEX Ai Türkiye 2026’da kimler yer alacak?
İki günlük etkinlikte 300’ün üzerinde katılımcı şirket ve startup, 100 küresel konuşmacı ve 100’ü aşkın yatırımcı yer alacak. Google Cloud, HPE & NVIDIA, AWS, ASUS, Dell Technologies, Huawei, SAP, Schneider Electric ve TrendAI gibi teknoloji devlerinin yanı sıra, Trendyol, Andevos ve Halkbank gibi bölgesel oyuncular da programda. Etkinlik, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi tarafından, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın stratejik ortaklığında; GITEX ağı desteği ve inD organizasyonuyla gerçekleştiriliyor.
Sonuç: Ölçek için veri temelli yol haritası
Erken benimseyen üreticilerin yakaladığı çift haneli verimlilik artışları, veri yönetişimi güçlü şirketlerin ölçekli yapay zekâ uygulamalarında avantaj yakaladığını gösteriyor. GITEX Ai Türkiye 2026, Türkiye’nin AI-native üretim yolculuğunda bilgi, yatırım ve iş birliği için ana buluşma noktası olacak.
