29 Eylül 2026 — Vodafone Grubu, Avrupa ve Afrika’daki deneyimlerinden hareketle bağlantının iklim direnci açısından hayati bir destek olduğunu vurgulayan “Bağlantı, İklim Dayanıklılığı İçin Bir Yaşam Hattı: Kesintiye Uğramış Bir Dünyada İklim Direncini Sağlamak” başlıklı yeni bir rapor yayımladı.
Bağlantı, iklim dayanıklılığı için yaşam hattı
Rapor, aşırı hava olaylarının sıklığı, şiddeti ve yarattığı tahribat artarken, bağlantının iklim direnci için kritik bir altyapı haline geldiğini ortaya koyuyor. Erken uyarı sistemleri ve şebeke hazırlığından acil durum müdahalesine, dijital yardımdan uzun vadeli toparlanmaya kadar mobil şebekeler ve dijital hizmetlerin dayanıklılığı nasıl desteklediği; “Öngör, hazırlan, müdahale et ve toparlan” yaklaşımıyla gerçek hayat örnekleri üzerinden anlatılıyor.
COP31 öncesi küresel gündeme katkı
Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 öncesinde yayımlanan rapor, iklim değişikliğine karşı dirençli şehirler ve altyapılar oluşturma hedefini destekliyor. Dirençli altyapı yaklaşımı; enerji, ulaşım ve iletişim gibi kritik sistemlerin aşırı hava olayları ve uzun vadeli iklim riskleri karşısında kesintisiz çalışmasını amaçlıyor. Vodafone’un örnekleri, bağlantı altyapısının erken uyarıdan afet müdahalesine kadar şehirlerin ve toplumların dayanıklılığında hayati rol oynadığını gösteriyor.
Vodafone Grubu Dış İlişkiler ve Kurumsal İlişkiler Direktörü Joakim Reiter:
“İklim kaynaklı afetler daha sık ve şiddetli hale geldikçe risk de açıkça ortaya çıkıyor. Bağlantı kesintisi yaşanırsa, uyarılar insanlara ulaşmayabilir, acil durum hizmetlerinin koordinasyonu zorlaşabilir ve topluluklar en çok desteğe ihtiyaç duydukları anda dış dünyadan kopabilir. Bu, bağlantının artık dayanıklılık açısından kritik bir altyapı olduğu anlamına geliyor. İklim şokları yaşanmadan önce bu altyapı güçlendirilmeli ki, diğer sistemler baskı altında kaldığında insanlar, hizmetler ve ekonomiler birbirleriyle bağlantılı kalabilsin.”
Aşırı hava olayları 1,6 milyar insanı etkiledi
Son yıllarda önemli ölçüde artan aşırı hava olayları dünya genelinde 1,6 milyar insanı etkiledi ve yalnızca son 10 yılda 2 trilyon ABD dolarından fazla ekonomik kayba neden oldu. Bulgular, bağlantının bir aksaklık ile felaket arasındaki ya da hızlı toparlanma ile uzun süreli kriz arasındaki farkı belirleyebileceğini gösteriyor. İklim şokları yaşandığında, iletişim kurma, uyarıları alma, hizmetlere erişme ve para transferi yapma yeteneği; kamu güvenliği, acil durum koordinasyonu ve toplumsal dayanıklılık açısından hayati önem kazanıyor. Rapora göre mobil şebekeler; risklerin öngörülmesine, temel hizmetlerin devamlılığının sağlanmasına, acil durum müdahalesinin mümkün kılınmasına ve toparlanmanın desteklenmesine yardımcı olabiliyor.
Erken uyarı, hasarı %30’a kadar azaltabiliyor
Rapora göre, erken uyarı sistemleri tehlikelerin ortaya çıkmasının ardından ilk 24 saat içinde devreye girdiğinde, oluşabilecek zararları yüzde 30’a kadar azaltma potansiyeline sahip. Ancak bu etkinin sağlanabilmesi için uyarıların toplumun geniş kesimlerine hızlı ve kesintisiz şekilde ulaştırılması kritik önem taşıyor. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri, yüzde 95’inin mobil genişbant şebekelerine erişimi ve yüzde 80’e yakınının cep telefonu sahibi olmasına rağmen, erken uyarı sistemlerinin koruması altında bulunmuyor. Elektrik kesintileri, şebeke dayanıklılığı açısından hâlâ büyük bir risk. Birleşik Krallık’ta bildirilen telekomünikasyon şebekesi olaylarının yaklaşık yüzde 25’i elektrik kesintileriyle bağlantılı. Her 5 ülkeden 2’si Ulusal Acil Durum Telekomünikasyon Planı oluşturmadı. Küresel iklim finansmanının yüzde 10’undan azı yerel düzeydeki iklim faaliyetlerine ulaşıyor; bu da mobil para, dijital kuponlar ve dijital ödemelerin desteği doğrudan topluluklara ulaştırmadaki rolünü öne çıkarıyor.
Politika yapıcılar için öneriler
Vodafone, iklim şokları öncesinde, sırasında ve sonrasında bağlantının bir yaşam hattı olmaya devam etmesi için hükümetlerin, düzenleyici kurumların, sektör ortaklarının ve insani yardım kuruluşlarının birlikte çalışması çağrısı yapıyor. Raporda; dayanıklılığa yönelik yatırımların önünün açılması, gelişmekte olan teknolojilerin yaygınlaştırılması, afet müdahalesinin koordine edilmesi ve dijital finansın uyum önlemlerine dâhil edilmesine öncelik verilmesi öneriliyor.
Türkiye’den örnek çalışma
Rapora göre, kuraklık, su stresi, ani su baskınları ve sel, Türkiye’nin en yaygın iklim riskleri arasında yer alıyor. Artan sıcaklıklar, değişen yağış düzenleri, kentleşme ve altyapı üzerindeki baskıların bu riskleri daha da şiddetlendirmesi bekleniyor. Temmuz 2025’te İç Anadolu’da yapılan belediye peyzaj ve yol yükseltme çalışmaları sonucu kritik öneme sahip bir Vodafone tesisi yeni yol seviyesinin önemli ölçüde altında kaldı. Tesis, 8 saat süren kesintisiz canlı operasyon boyunca herhangi bir hizmet kesintisi yaşanmadan, çelik bir platform ve geçici destekler kullanılarak iki metre yükseltildi. Böylece Vodafone, selin daha geniş çaplı kesintilere yol açmadan önce kritik bir merkezi koruyarak, aşırı hava koşullarının altyapıyı zorladığı durumlarda insanların, işletmelerin ve temel hizmetlerin güvendiği şebeke kapasitesini korumaya yardımcı oldu.
Vodafone Grubu hakkında
Vodafone, Avrupa ve Afrika’nın önde gelen telekomünikasyon şirketlerinden biridir. 15 ülkede işlettiği şebekelerin yanı sıra 4 ayrı ülkede yaptığı yatırımlar ve 40’tan fazla ülkedeki ortaklıkları ile toplamda 370 milyona yaklaşan müşteriye mobil ve sabit iletişim hizmetleri sunar. İnternetin omurgasını oluşturan 70’i aşkın denizaltı kablo sisteminde kapasitesi bulunur. Kapsama alanı dışında kalan bölgelere bağlantı sağlamaya yönelik yeni bir doğrudan mobil uydu iletişim hizmeti geliştirir. Vodafone, dünya genelinde 240 milyonu aşkın IoT bağlantısıyla dünyanın en büyük IoT platformlarından birini işletir. Ayrıca, 7 Afrika ülkesinde yaklaşık 103 milyon müşteriye finansal hizmetler sağlayarak, diğer tüm hizmet sağlayıcılardan daha fazla işlem gerçekleştirir. Amacı, deniz tabanından gökyüzüne kadar her yerde sunduğu teknolojilerle herkesi bağlantıda tutmaktır.
