Bakan Yardımcısı Ağar’dan ulaştırma ve lojistikte uzun vadeli vizyon
Ticaret Bakanlığı himayesinde, İstanbul Ekonomik Araştırmalar Derneği (İEAD) tarafından DEİK/Lojistik İş Konseyi, DEİK/Dijital Teknolojiler İş Konseyi ve Uluslararası Nakliyeciler Derneği’nin (UND) destekleriyle düzenlenen “Yapay Zekâ Çağında E‑Ticaretin Lojistiği Zirvesi” Grand Cevahir Hotel Convention Center’da gerçekleştirildi. Açılış konuşmasını yapan Ticaret Bakan Yardımcısı Volkan Ağar, Türkiye’nin ulaştırma altyapısında yeni yatırım hedeflerini ve lojistikte dijitalleşme adımlarını paylaştı.
200 milyar dolarlık yeni ulaştırma yatırımı
Ağar, Türkiye’nin son 23 yılda ulaştırma altyapısına yaptığı yatırımları hatırlatarak önümüzdeki dönem için iddialı hedefler açıkladı.
“Son 23 yılda ülkemiz ulaştırma altyapısına yaklaşık 300 milyar dolar yatırım yaptı. Önümüzdeki 25-30 yıl içinde ise ilave 200 milyar dolarlık bir yatırım yapılması hedefleniyor.”
Ağar, lojistik merkezlerin depolama, gümrük, taşıma modları entegrasyonu ve dağıtım işlevleriyle ticaretin kesintisiz akışında kilit rol oynadığını belirterek; hâlihazırda 12 lojistik merkezin faaliyette, 4 merkezin yapım aşamasında olduğunu, tüm projeler tamamlandığında sayının 23’e çıkacağını vurguladı.
Jeostratejik konum, küresel riskler ve sektörün performansı
Türkiye’nin 4 saatlik uçuş mesafesinde 1,5 milyar nüfusa ve 55 trilyon doları aşan ekonomiye sahip 67 ülkeye erişim sağlayan bir konumda olduğunu hatırlatan Ağar, bölgesel gelişmelerin yarattığı etkileri de değerlendirdi.
“Hürmüz Boğazı ve çevresinde yaşanan sıkıntılar taşıma sürelerini uzatmakta, maliyet baskısını artırmakta ve küresel tedarik zincirlerinde yeni kırılganlıklar oluşturmaktadır.”
Türk lojistik ve taşımacılık hizmetlerinin 2025’te 42,4 milyar dolar ihracatla toplam hizmet ihracatının yüzde 34,5’ini oluşturduğunu; sektörün dünya sıralamasında 9. basamakta yer aldığını ifade etti.
Yapay zekâ, verimlilik ve işletmelerde dönüşüm
Lojistikte yapay zekâ destekli optimizasyonun teslimat sürelerinde önemli kazanımlar getirdiğini söyleyen Ağar, işletmelerde yapay zekâ kullanımındaki güncel tabloya dikkat çekti.
“Yapay zekâ destekli lojistik optimizasyonuyla teslimat sürelerinde yüzde 30’a kadar kısalma sağlanacağı tahmin ediliyor. TÜİK’e göre yapay zekâ araçlarını kullanan girişimlerin oranı 2021’de yüzde 2,7 iken 2025’te yüzde 7,5’e yükseldi; bu araçlar en çok yüzde 46,5 ile pazarlama ve satışta kullanılıyor.”
Kamu destekleri ve dijitalleşme
“E‑Ticaretin Lojistiğine Yönelik Kamu Destekleri ve Finansman” oturumunda Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya, Kolay İhracat ve E‑Kolay İhracat platformlarıyla enformasyon desteği sunduklarını ve destek süreçlerini dijitalleştirdiklerini anlattı.
“Kamuda yapay zekâyı ilk kullanan genel müdürlüklerden biriyiz. 2020’de başlayan çalışmalarla hedef pazarlar ve satış verilerine erişim sağlayan platformumuzu sürekli geliştiriyoruz.”
Kılıçkaya, 119 ülkede yaklaşık 270 ticaret müşavirliğiyle sahada bilgi ve yönlendirme sağlandığını, İhracat Akademisi’nin e‑ihracatı da kapsayan 64 saatlik müfredatla eğitimler sunduğunu aktardı. 2024’te 25,5 milyar TL olan ihracat destek bütçesinin 2025’te 33 milyar TL’ye yükseldiğini; 2026’da ise 45 milyar TL desteğin hedeflendiğini belirtti.
Finansman: Türk Ticaret Bankası’nın hedefi
Türk Ticaret Bankası Genel Müdürü İlker Yeşil, bankanın İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) iştiraki olarak ihracatçının finansal yolculuğunda odaklandıkları alanları paylaştı.
“Temel hedefimiz finansman desteğini 2026’ya kadar 100 milyar liranın üzerine taşımak.”
Yeşil, 2024’te yaklaşık 76 milyar TL finansman hacmine ulaştıklarını, şubeleri ihracatçı birlikleri ve ticaret odaları içinde/yanında konumlandırarak erişilebilirliği artırdıklarını söyledi.
İGE: Dijital kefalet mekanizması
İhracatı Geliştirme (İGE) A.Ş. Genel Müdürü Fatih Tuğrul Topaç, ihracatçının krediye erişimde karşılaştığı teminat sorununa dijital çözümler sunduklarını ve 22 banka üzerinden kefalet ürettiklerini vurguladı.
“İhracatçının teminat sorununu dijitalle çözüyoruz.”
Topaç, ortaklık yapısının ağırlıklı olarak ihracatçılardan oluştuğunu; Türk Ticaret Bankası ile entegrasyon sayesinde süreçlerin şubeden çıkmadan dijital ortamda sonuçlandığını belirtti.
E‑ticaret ve lojistikte kapasite gereksinimi
Ticaret Bakanlığı Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürü Tarık Sönmez, pandemiyle hızlanan dijital dönüşümün e‑ticaret ve lojistik dinamiklerini köklü biçimde değiştirdiğini söyledi.
“Belki 15-20 yıllık dönemde alacağımız mesafeyi 2-3 yıl içinde almış olduk.”
Sönmez, 2024’te 3 trilyon TL’yi aşan işlem hacmi ve yaklaşık 6 milyar adede ulaşan işlem sayısının güçlü lojistik altyapı ve etkin teslim kapasitesinin önemini açıkça gösterdiğini ifade etti.
Panelden öne çıkanlar
DEİK Genel Sekreteri Caner Çolak moderatörlüğündeki oturumlarda kamu desteklerinden ihracat kredilerine kadar kritik başlıklar ele alındı. Günün son oturumu “İlham Veren Başarı Öyküleri”nde ise Dr. R. Erdem Erkul moderatörlüğünde Hayrettin Uçak (Uçak Kardeşler), İnanç Erol (NGN) ve Mahmut Güzel (Güzel Grup) deneyimlerini paylaştı.
