Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nün 81 il müdürlüğüne gönderdiği talimatla resmileşen yeni uygulama, rüzgâr enerji santrali (RES) projelerinde türbin kanatlarının izdüşümünde kalan alanların Tarımsal Niteliği Korunacak Alan (TNKA) olarak planlanmasını ve üretime açık kalmasını öngörüyor. Böylece enerji yatırımları ile tarımsal üretim, doğru planlama çerçevesinde birlikte sürdürülebilecek.
Yeni düzenlemenin detayları
Uygulamaya göre türbinlerin dönen kanatlarının kapsadığı izdüşüm alanları artık tarım dışı kullanım kapsamında değerlendirilmeyecek. Yalnızca türbin platformları ile ulaşım yolları için tarım dışı kullanım izni verilecek ve TAD portal girişi bu alanlarla sınırlı tutulacak. Kanat izdüşüm (süpürme) alanları ise TNKA olarak planlanarak kamulaştırma sonrasında tarımsal üretime devam edilebilecek.
Sahadaki etkiler ve örnek hesaplama
Örnek bir RES projesinde 18 türbinin toplam süpürme alanı yaklaşık 463 bin m²’yi bulurken, fiilen inşaata konu olan platform alanı bu alanın yalnızca %29’unu oluşturuyor. Geriye kalan yaklaşık %71’lik kısım — yani yaklaşık 33 hektar tarım arazisi — mevcut uygulamada tarım dışı kalırken, yeni modelle üretimde tutulabilecek. Uygulama ülke geneline yayıldığında korunacak tarım arazisi miktarının çok daha yüksek olması bekleniyor.
ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı:
“Yenilenebilir enerji yatırımları ile tarımsal üretimi birbirinin alternatifi olarak görmek doğru değil. Doğru planlanan projelerde her iki alanın birlikte değer üretmesi mümkün. Yeni düzenleme de bu anlayışı destekleyen önemli bir yaklaşım ortaya koyuyor. Tarım arazilerinin korunması, yatırım süreçlerinin daha verimli yönetilmesi ve gereksiz arazi kayıplarının önlenmesi açısından sektör adına değerli bir gelişme olduğunu düşünüyoruz.”
Doğru planlama hem yatırımı hem üretimi güçlendiriyor
ARI-ES Enerji, proje geliştirme süreçlerinde arazi seçimi ve izin aşamalarını; tarımsal üretim, çevresel sürdürülebilirlik ve yatırım ihtiyaçlarıyla birlikte ele alıyor. Düzenleme ile birlikte RES yatırımlarında gereksiz tarım dışı kullanım izinlerinin azaltılması, tarım arazilerinin üretimde kalması, kamulaştırma ve TAD portal süreçlerine ilişkin işlem yükünün hafiflemesi ve yatırım süreçlerinin daha etkin yönetilmesi hedefleniyor. Türkiye’nin enerji dönüşümünde sürdürülebilir arazi planlamasının kritik başlıklardan biri olacağı vurgulanıyor.
ARI-ES Enerji Hakkında
ARI-ES Enerji; farklı kaynaklardaki yenilenebilir enerji yatırımlarında lisanslama, imar planları, ÇED ve uluslararası ESIA süreçleri, kamulaştırma, yol projeleri, lisanssız üretim izinleri ile teknik ve idari analiz hizmetleri sunar. Saha geliştirmeden inşaata uzanan her adımı kapsayan güçlü bir proje yönetimi yaklaşımıyla çalışır ve rüzgâr ile güneş başta olmak üzere yenilenebilir enerji yatırımlarının sağlıklı, öngörülebilir ve sürdürülebilir ilerlemesine katkı sağlamayı hedefler.
