Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından görüşe açılan YEKA DÜRES-2026 Şartname Taslağı, Türkiye’nin denizüstü rüzgârında ilk 1.000 MW için yatırım çerçevesini belirginleştiriyor. ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, modelin başlangıç niteliğine vurgu yaparken, başarının yatırımcı risk yönetimi ve finansman açısından uygulanabilir bir yapıyla mümkün olacağını belirtiyor.
Türkiye’nin denizüstü potansiyeli
Dünya Bankası ve Bakanlığın “Offshore Wind Roadmap for Türkiye” çalışmasına göre Türkiye’nin karasularındaki teknik denizüstü rüzgâr potansiyeli yaklaşık 75 GW. Potansiyel ağırlıkla Ege ve Marmara’da toplanırken, yol haritası 2035’e kadar 5 GW’a ulaşılabilecek bir gelişim senaryosu öngörüyor.
“Yaklaşık 75 GW’lık teknik potansiyel, Türkiye açısından offshore’un bir ‘olur mu’ sorusu değil, bir zamanlama ve model sorusu olduğunu gösteriyor. 1.000 MW’lık ilk yarışma doğru kurgulandığında, çok daha büyük kapasitenin de yolunu açacak bir pilot işlevi görüyor.”
Geliştirme riskine yönelik esneklikler
Taslağa göre yarışı kazanan yatırımcının, sözleşmeden itibaren en geç 1 yıl içinde ölçümlere başlaması ve en az 12 ay meteorolojik/oşinografik ölçüm yapması gerekiyor. Ölçümler sonunda kapasite faktörü %40’ın altına inerse gerekçeli raporla fesih talebi mümkün. Deniz tabanı araştırmaları sonrası kapasitenin %50’ye kadar tadili veya sözleşmeden çekilme hakkı da tanımlanıyor. Bu hakların ilk 4 yıl içinde kullanılabilmesi öngörülüyor.
Yerlilik ve teşvik seti
Taslak, asgari %25 yerlilik şartı getiriyor; bu oranın altındaki her %1 için 5 milyon ABD$ ceza öngörülüyor. Ayrıca Ek-1 kapsamındaki aksam için Yerli Malı Belgesi ile ilk 5 yıl boyunca alım fiyatına ek bedel tanımlanıyor: 0,60 cent/kWh (jeneratör ve dişli kutusu/doğrudan tahrikli jeneratör), 0,30 cent/kWh (kanat), 0,20’şer cent/kWh (temel yapısı ve denizaltı kablolar), 0,10 cent/kWh (kule). Bu dağılım, yerlileştirmede öncelikli kalemleri işaret ediyor.
Fiyat mekanizması ve finansman
Yarışmada 11,00 ABD cent/kWh tavan ve 7,00 ABD cent/kWh taban fiyat belirleniyor. Kapalı zarf sonrası açık eksiltme yöntemi uygulanacak. İlk kabulün sözleşmeden itibaren 7 yıl içinde yapılması halinde, bu ilk 7 yıl boyunca üretim için 12,00 ABD cent/kWh uygulanacak. Sonrasında, ekonomik olarak en avantajlı teklifin %43 kapasite faktörüne göre Sözleşme Fiyatı kabul edilmesi; her bir puanlık düşüşte fiyatın %2,5 artması; %40’ın altına inilmesi halinde %40’a karşılık gelen fiyatın geçerli olması kurgulanıyor. Lisans süresi 49 yıl, alım süresi 27 yıl.
“Bu modelin gerçek gücü, sadece ihale günündeki rekabetten değil, finansman tarafında ne kadar bankable bulunduğundan anlaşılacak.”
Takvim ve teminatlar
Başvuruda 50 milyon ABD$, sözleşme öncesinde 200 milyon ABD$ teminat mektubu talep ediliyor. DÜRES için önlisans süresi azami 36 ay, lisans sonrası inşaat süresi azami 36 ay olarak belirlenirken, belirli koşullarda 12 aya kadar uzatma söz konusu. Offshore projelerde deniz koşulları, tedarik ve izin takvimleri gibi değişkenler nedeniyle gerçekçi programlama kritik önem taşıyor.
Kamu koordinasyonu ve maliyet paylaşımı
YEKA modeli, yatırımcıyı izin ve altyapı süreçlerinde kamu ile aynı zeminde buluşturuyor. Taslak; YEKA’nın yatırıma hazırlanması, izin/onayların süresinde tamamlanması, iletim tesisleri koordinasyonu ve gerekli hallerde kamulaştırma gibi başlıklarda Bakanlığın aktif rolünü tanımlıyor. Üretilen elektrik için TEİAŞ’a ödenen iletim tarifesi bedellerinin 27 yıl boyunca YEKDEM kapsamında iadesi; yatırımcının yaptığı enerji nakil hattı bedelinin 1 yıl içinde geri ödenmesi ve sistem kısıtları nedeniyle oluşan gelir kayıplarının telafisi, operasyonel risklerin paylaşımını güçlendiriyor.
Görüş bildirme süreci
YEKA DÜRES-2026 Şartname Taslağı görüşe açık. Taslağa ilişkin görüş ve öneriler, en geç 17 Ağustos 2026 tarihine kadar Bakanlığa resmi yazıyla veya e-posta yoluyla iletilebiliyor.
