20-22 Eylül’de Aligner Derneği’nin düzenlediği kongrede şeffaf plak (aligner) tedavilerinde dijitalleşme, yeni yaklaşımlar ve tedaviye erişimin güçlendirilmesine yönelik beklentiler masaya yatırıldı. Aligner Derneği Başkanı ve Ortodonti Uzmanı Dr. Aktan Zeki Çelik, tedavinin estetik ötesinde bir ihtiyaç olduğunun altını çizerek geri ödeme kapsamına alınması için görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.
Kongrede öne çıkan başlıklar
Swissôtel Çeşme’de gerçekleştirilen kongre, yurt dışından ve Türkiye’den alanında önde gelen ortodontistler ile uzman isimleri ve genç ortodontistleri bir araya getirdi. Şeffaf plak ve tel tedavisi arasındaki farklar, ortodontik tedavide başarı kriterleri, sosyal medyada paylaşılan bilgilerin güvenilirliği ve kişiye özel teşhisin önemi öne çıkan konular arasında yer aldı.
Kongrede, şeffaf plakların dijital planlamayla kişiye özel tasarlanan ve takıp çıkarılabilen bir ortodontik tedavi seçeneği olduğuna dikkat çekildi. Estetik görünüm, günlük yaşama uyum ve kullanım kolaylığı gibi avantajlar vurgulanırken, tedavi kararının ortodontik sorunun türü, hastanın ihtiyacı ve uzman hekim değerlendirmesi doğrultusunda verilmesi gerektiği belirtildi.
Farkındalık ve ihtiyaç: veriler ne söylüyor?
Türkiye’de yaklaşık 15 milyon kişinin ortodontik tedaviye ihtiyaç duyduğu tahmin ediliyor. Buna karşın düzenli diş hekimi kontrolü oranı yüzde 36 seviyesinde. Ebeveynlerin yüzde 33’ü ise çocuklarda ortodontik tedavi konusunda hiçbir bilgiye sahip olmadığını ifade ediyor.
Aligner Derneği Başkanı ve Ortodonti Uzmanı Dr. Aktan Zeki Çelik
“Şeffaf plaklar, ortodontide son yılların en önemli yeniliklerinden biri. Dijital tarama, yapay zekâ destekli tedavi planlaması ve kişiye özel üretim gibi teknolojiler sayesinde ortodontik tedavi çok daha dijital, öngörülebilir ve hasta odaklı bir yapıya kavuşuyor. İstenildiği zaman takıp çıkarılabilen yapısı, estetik avantajları ve günlük yaşamı kolaylaştıran özellikleri de hastaların tedavi sürecindeki konforuna önemli katkı sağlıyor. Dünyada bu alandaki teknolojiler hızla gelişirken, şeffaf plak kullanımı da giderek genişliyor”
Çocuklarda erken teşhis ve geri ödeme çağrısı
Çocuklarda ortodontik sorunların yalnızca estetik bir konu değil, ağız ve diş sağlığını doğrudan ilgilendiren bir sağlık problemi olduğuna dikkat çekildi. Erken tanı ve uygun tedavinin, ilerleyen dönemde oluşabilecek fiziksel ve psikolojik sorunların önüne geçebileceği vurgulandı.
Aligner Derneği Başkanı ve Ortodonti Uzmanı Dr. Aktan Zeki Çelik
“Özellikle çocuklarda ortodontik sorunların erken dönemde fark edilmesi ve uygun tedaviye erişimin sağlanması büyük önem taşıyor. Şeffaf plaklar da uygun vakalarda çocukların ortodontik tedavisinde önemli bir seçenek sunuyor. Bu nedenle çocukların ihtiyaç duydukları tedaviye erişimini kolaylaştırmak amacıyla şeffaf plak tedavisinin geri ödeme kapsamına alınmasını önemsiyoruz. Önümüzdeki dönemde dünyadaki bilimsel ve teknolojik gelişmelerin Türkiye’deki uygulamalara daha hızlı yansıması, hekimlerin bilgi ve deneyiminin güçlenmesi, hastaların doğru tedavi seçeneklerine erişiminin artması için çalışmalarımıza devam edeceğiz.”
Erken farkındalık ve sosyal etkiler
Ortodontik bozuklukların çocukların sosyal ve duygusal yaşamına yansıyabildiği; bazı çocuklarda gülmekten ya da konuşmaktan kaçınma, görünümden rahatsızlık duyma, kaygı ve sosyal ortamlardan uzaklaşma gibi sonuçlarla ilişkili olabildiği belirtildi. 25 çalışmayı kapsayan bir derlemede, araştırmaların yüzde 88’inde maloklüzyon veya yapısal diş anomalileri ile zorbalığa maruz kalma arasında ilişki bildirildiği ifade edildi. Ailelerin, ağzı açık uyumak, konuşurken zorlanmak ya da gülerken ağzını kapatmak gibi belirtileri önemsemesi ve gerektiğinde bir ortodontiste başvurması; çocukların yaklaşık 7 yaşında ilk ortodontik kontrollerinin yapılması önerildi.
Ortodontik Tedavi Algısı ve Farkındalık Araştırması – öne çıkan veriler
Ortodontik tedaviye ihtiyacı olduğu hekimler tarafından belirtilen kişilerin yalnızca yaklaşık yarısı tedaviye başlıyor.
Ortodontik tedaviye başlayanların yüzde 61’i fonksiyonel, yüzde 39’u ise estetik nedenlerle tedaviye başladığını belirtiyor.
Katılımcıların yüzde 50’si ortodontik tedaviyi düşündüğünü ya da değerlendirdiğini ifade ediyor.
Katılımcıların yüzde 56’sı şeffaf plak tedavisini bildiğini söylerken, tedaviyi doğru şekilde tanımlayabilenlerin oranı yüzde 50 seviyesinde kalıyor.
Şeffaf plak tedavisi görenlerin yüzde 37’si daha önce diş teli tedavisi gördüğünü belirtiyor.
Şeffaf plak tercihinde günlük hayat ve zaman verimliliği yüzde 37; estetik nedenler ile sosyal/profesyonel etki ise yüzde 28 oranında belirtiliyor.
Ortodontik tedavi gören hastaların yaklaşık üçte birini yetişkinler oluşturuyor ve yetişkin hastaların yüzde 85’i tedavi sonucundan memnun olduğunu bildiriyor.
Çocuklarda dişlerin görünümüne ilişkin estetik kaygıda “çok endişeli” ve “endişeli” yanıtlarının toplamı yüzde 72’ye ulaşıyor.
Çocuk ve ergenlerde ortodontik tedavi sonrasını inceleyen bir çalışmada, tedavi öncesinde görünümü nedeniyle akranları tarafından alay konusu olan çocukların oranı yüzde 76 iken, tedavi sonrasında çocukların yüzde 96’sı artık alay yaşamadığını ifade ediyor.
Aynı çalışmada, tedavi öncesinde gülmekten ve konuşmaktan kaçınan çocukların yüzde 90’ı tedavi sonrasında akranlarıyla güvenle konuşabildiğini, yüzde 88’i ise okul performansı ve ders dışı etkinliklere katılımının iyileştiğini bildiriyor.
