İDMİB’in paylaştığı 2025 yılı sonu verilerini değerlendiren AYSAD Yönetim Kurulu Başkanı Sait Salıcı, ayakkabı yan sanayinde miktar bazındaki gerilemeye karşın birim fiyattaki direncin sürdüğünü, küresel pazarda pay artışı için katma değerli ve teknoloji odaklı üretimin hızlanacağını belirtiyor.
İhracatta miktar düşüşü, birim fiyatta direnç
2025 Ocak–Aralık döneminde Türkiye’nin ayakkabı aksamları ihracatı değer bazında yüzde 3,4 azalarak 39,5 milyon dolara gerilerken, miktar bazında yüzde 14,5’lik düşüşle 4,7 bin tona indi. Buna karşın sektörün kilogram başına birim fiyatı 8,4 dolar seviyesinde gerçekleşti.
“Birim Fiyatımızdaki Direnç Umut Verici” — “2025 yılı, küresel tedarik zincirindeki değişimlerin ve pazar daralmalarının hissedildiği bir dönem oldu. İhracat miktarımızda yüzde 14,5 gibi belirgin bir düşüş yaşanmasına rağmen, değer bazındaki kaybın yüzde 3,4 ile sınırlı kalması, sektörümüzün nitelikli ürün üretme kabiliyetini koruduğunu gösteriyor. Kg başına 8,4 dolarlık birim fiyatımız, standart üretimden katma değerli üretime geçiş yolculuğumuzun en önemli göstergesidir.”
Küresel pazarda payı artırma hedefi
Dünya ayakkabı aksamları ithalatı 2024 verilerine göre yaklaşık 9 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Türkiye’nin bu pazardaki yaklaşık yüzde 0,5’lik payının yükseltilmesi için fiyat rekabeti yerine tasarım, teknoloji ve yenilikçi yan sanayi çözümlerine odaklanılması öne çıkıyor.
“Dünya ayakkabı aksamları ithalat verilerine baktığımızda toplam pazarın 9 milyar dolar büyüklüğünde olduğunu görüyoruz. Türkiye olarak bu devasa pazardan aldığımız yüzde 0,5’lik pay, potansiyelimizin hala çok uzağında olduğumuza işaret ediyor. Henüz resmi verileri açıklanmayan 2025 küresel pazarında da benzer bir pasta payı öngörülürken, temel hedefimiz bu oranı tasarım ve teknolojiyle yukarı çekmektir. Fiyat rekabeti yerine, fark yaratan yan sanayi çözümleriyle dünya pazarında daha aktif rol almalıyız.”
Pazar dağılımında Azerbaycan ve Romanya öne çıktı
2025’te Cezayir en büyük pazar olmayı sürdürürken, Azerbaycan’a ihracat yüzde 106 artışla 1,6 milyon dolara ulaştı; Romanya’ya ihracat da 1,6 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Avrupa Birliği pazarındaki yüzde 16,9’luk daralma ise ana pazarlarda daha agresif ve yenilikçi pazarlama stratejilerine ihtiyaç olduğunu gösteriyor.
“2025 yılında Cezayir en büyük pazarımız olma özelliğini korurken, Azerbaycan’a yaptığımız ihracatın yüzde 106 oranında artarak 1,6 milyon dolara ulaşması, Romanya’ya yaptığımız ihracatın da 1,6 milyon dolar olması bizler için çok kıymetli. Öte yandan, en büyük pazar grubumuz olan Avrupa Birliği’nde yaşanan yüzde 16,9’luk daralma, ana pazarlarımızda daha agresif ve yenilikçi bir pazarlama stratejisi izlememiz gerektiğini kanıtlıyor.”
2025 Ayakkabı Aksamları İhracatı – Özet
İhracat Değeri: 39,5 milyon $ (−%3,4)
İhracat Miktarı: 4,7 bin ton (−%14,5)
Birim Fiyat (Kg): 8,4 $
Dünya Pazar Payı: %0,5
