Garanti BBVA ve TURMEPA’dan Deniz Çayırlarına Mavi Nefes
1 Mart Dünya Deniz Çayırları Günü’nde Garanti BBVA ve DenizTemiz Derneği/TURMEPA, 2021’den bu yana yürüttükleri Mavi Nefes Projesi ile deniz çayırlarının korunmasına yönelik somut ilerlemeleri paylaştı. Proje, deniz çayırı restorasyonundan atık temizliğine, mercan ekosistemlerinin korunmasından farkındalık eğitimlerine uzanan bilim temelli ve ölçülebilir çalışmalarıyla kalıcı etki yaratmayı hedefliyor.
Göcek’te 14 bin deniz çayırı koruma altında
Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde bugüne kadar 14 bin deniz çayırı fidesi ekildi; ekilen alanlarda canlılık oranı yüzde 70’in üzerinde seyrediyor. 2025 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda gerçekleştirilen ekimler, işaret şamandıralarıyla “oksijen üretim noktası” olarak koruma altına alındı. Bu alanlar, denizlerin doğal karbon yutakları ve oksijen kaynakları olarak kritik rol üstleniyor.
Marmara’da yenilikçi müsilaj temizliği
Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi kapsamında, ekolojik açıdan hassas bölgelerden Prens Adaları çevresinde müsilajın deniz altı habitatlarına etkilerini azaltmaya yönelik saha çalışmaları sürüyor. Venturi sistemiyle çalışan yenilikçi temizleme cihazı sahada test edilerek, hava basıncıyla müsilajın mercanlar, algler ve deniz çayırları gibi hassas canlıların üzerinden zarar vermeden uzaklaştırılması amaçlanıyor.
Denizlerin sessiz kahramanları
Deniz çayırları, oksijen üretimi ve karbon tutumu ile iklim değişikliğiyle mücadelede öne çıkıyor. Bir kilometrekare deniz çayırı, ortalama 1.000 insanın yıllık oksijen ihtiyacını karşılayabiliyor. Aynı zamanda balıklar ve pek çok deniz canlısı için yaşam ve üreme alanı sağlayarak biyolojik çeşitliliği destekliyor; dalga enerjisini azaltıp kıyı erozyonunu önlüyor. Sediment tabakalarında geçmiş yüzyılların izlerini saklayarak ekosistemin hafızasını oluşturuyor.
Türkiye’de bir ilk: 2.000 yıllık deniz çayırı
Göcek’te yürütülen bilimsel çalışmalar kapsamında, geçtiğimiz yıl Kızılada açıklarında tespit edilen bir deniz çayırının yaklaşık 2.000 yaşında olduğu belirlendi. Bu bulgu, Türkiye’de deniz çayırlarında yapılan ilk yaş tayini çalışması olarak kayda geçti ve bölgedeki restorasyon çalışmalarının geleceği açısından önemli bir referans sundu.
Hedef büyüyor
Proje, Marmara’dan Göcek’e, Saros Körfezi’nden Van Gölü’ne uzanan geniş bir coğrafyada atık toplama, bilimsel araştırma, eğitim ve biyoçeşitlilik haritalama çalışmalarıyla ilerliyor. Mavi Nefes kapsamında yeni hedef, deniz çayırı ekiminde 20 bin fidana ulaşmak.
İki kurumdan mesajlar
Mahmut Akten, Garanti BBVA Genel Müdürü: “Deniz çayırları, denizlerin ve gezegenimizin geleceği için kritik öneme sahip doğal varlıklar. Oksijen üretiminden karbon tutumuna, biyolojik çeşitliliğin korunmasından kıyıların güvenliğine kadar çok boyutlu bir ekosistem hizmeti sunuyorlar. Mavi Nefes Projesi ile 2021’den bu yana bilimin rehberliğinde attığımız adımlarla denizlerimizin yalnızca yüzeyini değil, deniz altı yaşamını da korumayı hedefliyoruz. Göcek’te 14 bine ulaşan deniz çayırı ekimi ve bu alanların ‘oksijen üretim noktası’ olarak koruma altına alınması, uzun vadeli ve kalıcı etki yaratma kararlılığımızın yansıması. Şimdi önümüze yeni bir hedef daha koyduk ve 20 bin deniz çayırına ulaşmak istiyoruz. Garanti BBVA olarak sürdürülebilirliği iş stratejimizin merkezinde konumlandırırken, denizlerimizin nefes alması için bilimi, sivil toplumu ve gönüllüleri bir araya getirmeye devam edeceğiz.”
Şadan Kaptanoğlu, TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı: “Deniz çayırları, deniz ekosisteminin temelini oluşturan ve iklim krizine karşı en güçlü doğal müttefiklerimizden biri olan hassas habitatlardır. Mavi Nefes Projesi ile bilimsel veriler ışığında yürüttüğümüz koruma ve restorasyon çalışmaları sayesinde yalnızca bugünü korumayı değil, gelecek nesillere sağlıklı ve dirençli denizler bırakmayı amaçlıyoruz. Bölge halkının bilgi ve deneyimini sürece dahil ederek, bakanlıklar, kamu kurumları ve tüm paydaşlarımızla katılımcı bir anlayışla sahada birlikte çalışıyor, yerel sahiplenmeyi güçlendirerek kalıcı çözümler üretmeye devam ediyoruz.”
