Kısaca: Brüt kâr, bir şirketin net satışlarından (cirosundan) satılan mal ya da hizmetin doğrudan maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardır. Faaliyet giderleri, faiz ve vergi henüz düşülmediği için şirketin ürününü ne kadar kârlı sattığını gösterir.
Brüt kâr nasıl hesaplanır?
Brüt kâr = Net satışlar − Satışların maliyeti
Satışların maliyeti; ticari işletmede satılan malın alış maliyetini, üretim işletmesinde ilk madde-malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerini, hizmet işletmesinde ise hizmeti üretmenin doğrudan maliyetini kapsar. Pazarlama, genel yönetim ve Ar-Ge giderleri bu hesaba girmez; onlar faaliyet giderleridir.
Örnek: Net satışları 10 milyon TL, satılan malın maliyeti 7 milyon TL olan bir şirketin brüt kârı 3 milyon TL'dir. Brüt kâr marjı = Brüt kâr / Net satışlar = %30.
Gelir tablosunda yeri
| Satır | Hesap |
|---|---|
| Hasılat (net satışlar) | Ciro |
| − Satışların maliyeti | |
| = Brüt kâr | |
| − Faaliyet giderleri (pazarlama, genel yönetim, Ar-Ge) | |
| = Esas faaliyet kârı | + amortisman = FAVÖK |
| ± Finansman gelir ve giderleri, vergi | |
| = Net kâr | Net kâr |
Şirketlerde kullanım
Brüt kâr marjı fiyatlama gücünü ve maliyet kontrolünü gösterir. Hammadde ya da döviz kurundaki artışı fiyata yansıtamayan şirketin brüt marjı daralır. Marjlar sektöre göre çok farklıdır: market perakendesinde brüt marj düşük, yazılım ve ilaç gibi sektörlerde yüksektir. Bu yüzden brüt kâr marjı aynı sektördeki şirketlerle ve şirketin kendi geçmişiyle karşılaştırılmalıdır.
Yönetici için üç dikkat noktası
- Maliyet tanımını kontrol edin: Lojistik, depolama ya da komisyon gibi kalemlerin satış maliyetine mi faaliyet giderine mi yazıldığı brüt marjı değiştirir; şirketler arasında karşılaştırmadan önce dipnotlara bakın.
- İndirim ve iadeleri düşün: Brüt kâr net satış üzerinden hesaplanır. İskonto ve iadeler arttıkça brüt kâr da düşer.
- Enflasyon etkisi: 2023'ten itibaren uygulanan enflasyon muhasebesinde (TMS 29) stoklar ve satışların maliyeti yeniden ifade edilir; bu, brüt kâr marjını önceki yıllara göre farklı gösterebilir.
Sık sorulan sorular
Brüt kâr ne demek?
Net satışlardan satılan malın ya da hizmetin doğrudan maliyeti düşüldükten sonra kalan kârdır.
Brüt kâr nasıl hesaplanır?
Net satışlar eksi satışların maliyeti. Örneğin 10 milyon TL net satış ve 7 milyon TL satış maliyeti olan şirketin brüt kârı 3 milyon TL'dir.
Brüt kâr marjı nedir?
Brüt kârın net satışlara oranıdır. Şirketin her 100 TL satışında, doğrudan maliyetler düşüldükten sonra kaç TL kaldığını gösterir.
Brüt kâr ile net kâr farkı nedir?
Brüt kârdan faaliyet giderleri, finansman giderleri ve vergiler düşülünce net kâra ulaşılır. Brüt kâr ürünün kârlılığını, net kâr şirketin tüm faaliyetlerinin son sonucunu gösterir.
İlgili terimler
Kaynaklar: KGK TFRS Taksonomisi gelir tablosu formatı; TMS 2 Stoklar; TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama. Son güncelleme: 29 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.