Kısaca: Adil geçiş, iklim politikaları ve düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinde çalışanların, bölgelerin ve kırılgan grupların zarar görmemesini ve yeni, nitelikli işlerin oluşmasını gözeten yaklaşımdır.
Ne anlama geliyor?
Kavram uluslararası iklim metinlerine girmiştir: Paris Anlaşması’nın giriş bölümü, işgücünün adil geçişini ve insana yakışır iş yaratılmasını bir gereklilik olarak anar.
Türkiye’de 7552 sayılı İklim Kanunu terimi tanımlar (madde 2): iklim değişikliğiyle mücadelede ve yeşil büyüme sürecinde, çocuklar, kadınlar, yaşlılar ve engelliler gibi süreçten en çok etkilenebilecek kişiler öncelikli olmak üzere herkesi kapsayan, istihdam sürecinin uygun tedbirlerle yönetildiği ve yeni istihdam alanlarının oluşturulduğu politika ve uygulamalar.
Şirket için neden önemli?
Kömür madenciliği, termik santraller ve karbon yoğun sanayi belirli bölgelerde yoğunlaşır. Bu tesisler küçüldüğünde ya da kapandığında iş kaybı bütün bir şehri etkiler. Geçiş planı bu etkiyi hesaba katmazsa sosyal ve siyasi direnç dönüşümü yavaşlatır.
Finansal kuruluşlar da adil geçişi kredi ve tahvil çerçevelerine eklemeye başladı. Sitedeki haberlerde adil geçiş odaklı sendikasyon kredileri ve COP31 hazırlığında gençlik çalıştayları yer alıyor.
Örnek
Bir enerji şirketi kömür santralini kapatma planı yaparken çalışanlar için yeniden eğitim programını, aynı bölgede kurulacak güneş santralinde istihdam önceliğini ve yerel tedarikçiler için geçiş desteğini planın parçası yapıyor.
Sık karıştırılan
- Bir sosyal sorumluluk projesi değildir; geçiş stratejisinin içine yerleştirilmiş bir istihdam ve bölgesel kalkınma planıdır.
- İklim adaletiyle aynı şey değildir. İklim Kanunu iklim adaletini ayrıca tanımlar: iklim değişikliğinin ve onunla mücadele çabalarının yarattığı eşitsizliği gidermeye yönelik politikalar.
Nereden başlanır?
- Geçiş planından en çok etkilenecek çalışan gruplarını ve bölgeleri belirleyin.
- Yeniden eğitim ve iç istihdam seçeneklerini planın başına koyun.
- Yerel tedarikçiler ve yerel yönetimle erken görüşün.
- Etkileri ve alınan önlemleri sürdürülebilirlik raporunda açıklayın.
Ekibinize sorun
- Dönüşüm planı hangi işleri ve bölgeleri etkiliyor?
- Etkilenen çalışanlar için somut bir yeniden eğitim planı var mı?
- Yerel paydaşlarla ne zaman ve nasıl konuşulacak?
İlgili terimler
Siyah Tilki’de ilgili yazılar
- Garanti BBVA’dan adil geçiş odaklı tematik sendikasyon
- COP31’e Giden Yol: Gençlik Çalıştayı İstanbul’da
