Kısaca: TR ETS, belirli sektörlerdeki tesislerin sera gazı salımına üst sınır koyan ve bu sınır içinde salım hakkının (tahsisat) alınıp satılmasını sağlayan Türkiye’nin karbon piyasasıdır.
Ne anlama geliyor?
Sistemin yasal dayanağı 9 Temmuz 2025’te Resmi Gazete’de yayımlanan 7552 sayılı İklim Kanunu’dur. Kanun ETS’yi, net sıfır hedefine uygun bir üst sınır belirlenmesi ilkesine dayanan ve tahsisatların alınıp satılmasıyla emisyon azaltımını teşvik eden piyasa temelli mekanizma olarak tanımlar.
İşleyiş basittir: kapsamdaki tesis her yıl doğrulanmış emisyonu kadar tahsisat teslim eder. Tahsisatların bir kısmı ücretsiz dağıtılır, kalanı piyasadan alınır. Emisyonunu azaltan tesis fazla tahsisatını satabilir; azaltmayan tesis satın almak zorunda kalır.
Şirket için neden önemli?
Uygulama kuralları 2026’da netleşti. TR ETS Yönetmeliği 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Pilot dönem usul ve esasları 30 Eylül 2026’da yayımlandı.
Pilot dönem 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsıyor. Elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde eşiğin üzerindeki tesisler dahil. 2026 yalnızca raporlama yılı. 2027 emisyonları için ücretsiz tahsisat oranı yüzde 100 ve teslim yükümlülüğü 2028 Kasım ayının son iş gününe kadar yerine getirilecek. İlk izleme metodolojisi planlarının sunulma süresi 27 Ocak 2027’ye uzatıldı.
Sektör listesi tesadüf değil: aynı ürünler AB’nin SKDM kapsamında. AB’nin SKDM düzenlemesi, menşe ülkede fiilen ödenen karbon fiyatının SKDM yükümlülüğünden düşülmesine imkan tanıyor.
Örnek
Bir çimento fabrikası 2026 boyunca emisyonunu onaylı izleme planına göre ölçüp raporluyor. 2027 için ücretsiz tahsisat alacak, ancak sonraki dönemlerde ücretsiz pay düştükçe her ton emisyonun bir maliyeti olacak.
Sık karıştırılan
- Karbon kredisiyle aynı şey değildir. Tahsisat, devletin belirlediği üst sınır içinde salım hakkıdır; karbon kredisi bir projede sağlanan azaltım ya da uzaklaştırmayı temsil eder.
- AB ETS’den ayrı bir sistemdir; Türk tesisleri AB ETS’ye değil, TR ETS’ye tabidir.
Nereden başlanır?
- Tesisinizin pilot kapsamına girip girmediğini faaliyet türü ve kapasiteye göre kontrol edin.
- Kapsamdaysa İzleme Metodolojisi Planını 27 Ocak 2027’ye kadar sunun.
- 2026 emisyonlarını onaylı plana göre ölçün ve doğrulamaya hazırlayın.
- Ücretsiz tahsisatın azalacağı sonraki dönemler için ton başına karbon maliyetini bütçe senaryolarına ekleyin.
Ekibinize sorun
- Şirketin hangi tesisi TR ETS pilot kapsamında?
- İzleme Metodolojisi Planı hangi aşamada?
- Karbon maliyeti ürün fiyatlamasına ve SKDM hesabına nasıl yansıyacak?
İlgili terimler
Siyah Tilki’de ilgili yazılar
- TÜRKÇİMENTO ve Çin Çimento Birliği iş birliği
- Enerjide Yeni Yatırım Gündemi EIF 2026 Kongresi’nde
- III. Sürdürülebilir Yüzyıl Zirvesi’nde yeşil dönüşüm
Kaynaklar
- 7552 sayılı İklim Kanunu, RG 09.07.2025, sayı 32951, mevzuat.gov.tr
- İklim Değişikliği Başkanlığı, TR ETS Yönetmeliği yayımlandı, 27.08.2026
- İklim Değişikliği Başkanlığı, TR ETS Pilot Uygulama Dönemine İlişkin Usul ve Esaslar, 01.10.2026
- İklim Değişikliği Başkanlığı, İzleme Metodolojisi Planı süre uzatımı, 14.10.2026
