Kısaca: Yeşil tahvil, elde edilen gelirin yalnızca çevresel fayda sağlayan uygun projelerin finansmanına ya da yeniden finansmanına ayrıldığı borçlanma aracıdır.
Ne anlama geliyor?
Piyasanın en yaygın referansı Uluslararası Sermaye Piyasası Birliği’nin (ICMA) Yeşil Tahvil İlkeleri’dir. İlkeler dört temel bileşen tanımlar: gelirin kullanımı, projelerin değerlendirilmesi ve seçimi, gelirin yönetimi ve raporlama. Buna iki önemli öneri eşlik eder: yazılı bir tahvil çerçevesi ve bağımsız dış değerlendirme.
Tahvilin faizi ve geri ödemesi normal bir tahvil gibi ihraççının genel kredibilitesine bağlıdır. ‘Yeşil’ olan, toplanan paranın nereye harcandığı ve bunun nasıl raporlandığıdır.
Şirket için neden önemli?
AB’de Avrupa Yeşil Tahvil Standardı (Tüzük (AB) 2023/2631) 21 Aralık 2024’ten beri uygulanıyor. ‘European Green Bond’ ya da ‘EuGB’ adını kullanmak isteyen ihraççı, geliri AB taksonomisine uygun faaliyetlere ayırmak, standart bilgi formu ve tahsis raporu yayımlamak ve denetime tabi bir dış değerlendirici atamak zorunda. Standart gönüllüdür ama adı kullanan için bağlayıcıdır.
Türk bankaları uluslararası kalkınma kuruluşlarıyla yeşil tahvil ihraçlarını sürdürüyor; sitedeki haberlerde bu ihraçların tutarları ve finanse ettiği proje türleri yer alıyor.
Örnek
Bir banka 100 milyon dolarlık yeşil tahvil ihraç ediyor ve geliri yenilenebilir enerji ile enerji verimliliği kredilerine ayırıyor. Her yıl hangi projeye ne kadar kaynak gittiğini ve tahmini emisyon azaltımını raporluyor; dış değerlendirici raporu inceliyor.
Sık karıştırılan
- Sürdürülebilirlik bağlantılı tahvilden farklıdır. Orada gelir genel amaçla kullanılır, faiz ise ihraççının belirlediği sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşıp ulaşmamasına göre değişir.
- Yeşil tahvil, ihraççının şirket olarak ‘yeşil’ olduğunu göstermez; yalnızca o borçlanmanın gelirinin nereye gittiğini tanımlar. Gelir kullanımı belirsiz kalırsa yeşil aklama riski doğar.
Nereden başlanır?
- Finanse edilecek uygun projelerin listesini ve tahmini çevresel faydasını çıkarın.
- ICMA ilkeleriyle uyumlu bir yeşil finansman çerçevesi yazın.
- Bağımsız bir dış değerlendirici atayın.
- Gelirin tahsisini ve etkisini yıllık raporlayacak sistemi ihraçtan önce kurun.
Ekibinize sorun
- Yeşil tahvile uygun büyüklükte proje var mı?
- Gelirin nereye gittiği yıllık olarak raporlanabilir mi?
- AB Yeşil Tahvil Standardı adının kullanılması gerekiyor mu?
İlgili terimler
Siyah Tilki’de ilgili yazılar
- DenizBank AIIB ile 100 Milyon Dolarlık Yeşil Tahvil İhracı
- Garanti BBVA, Tarım İçin 30 Milyon € Yeşil Tahvil
- Yeşil Finansman Nedir? Şirketler Nasıl Faydalanabilir?
