Kısaca: ISO/IEC 42001, kurumların yapay zeka yönetim sistemi kurması, işletmesi ve sürekli iyileştirmesi için gereklilikleri tanımlayan, belgelendirilebilir uluslararası standarttır.
Ne anlama geliyor?
Standart 18 Aralık 2023’te yayımlandı ve yapay zeka yönetim sistemleri için ilk uluslararası standart oldu. Yapay zeka geliştiren, sunan ya da kullanan her ölçekte kuruma uygulanabilir.
Yapısı ISO 27001 (bilgi güvenliği) ve ISO 9001 (kalite) gibi yönetim sistemi standartlarıyla aynı kalıbı izler: bağlam, liderlik, planlama, destek, operasyon, performans değerlendirme ve iyileştirme. Bu nedenle bu standartlara sahip şirketler mevcut süreçlerinin üzerine kurabilir. Yapay zekaya özgü kısımlar risk ve etki değerlendirmesi, veri yönetimi, yaşam döngüsü kontrolleri ve üçüncü taraf ilişkileridir.
Şirket için neden önemli?
Müşteriler ve tedarikçiler yapay zeka kullanan iş ortaklarından giderek daha somut güvence istiyor. Bağımsız bir kuruluşun denetlediği sertifika bu güvencenin en tanıdık biçimi. Türkiye’de standart TS EN ISO/IEC 42001 olarak da yayımlanmış durumda ve sitede yer alan haberlerde ilk sertifika alan şirketler görülüyor.
Standart, AB Yapay Zeka Yasası ve NIST çerçevesi gibi düzenlemelerle aynı dili konuşur; yönetişim yapısı kurmak isteyen şirket için bir iskelet sunar.
Örnek
Çağrı merkezi hizmeti veren bir şirket, müşteri görüşmelerini özetleyen yapay zeka aracını ISO/IEC 42001 kapsamına alıyor: aracın amacı, veri kaynağı, hata riski ve insan denetimi belgeleniyor, iç denetim yapılıyor, ardından belgelendirme kuruluşu sistemi denetliyor.
Sık karıştırılan
- Ürün sertifikası değildir. Belge, belirli bir yapay zeka modelinin doğru ya da güvenli olduğunu değil, kurumun yapay zekayı yönetme sisteminin standarda uygun olduğunu gösterir.
- Sertifika tek başına AB Yapay Zeka Yasası’na uyum anlamına gelmez; yasanın kendi yükümlülükleri ayrıca karşılanmalıdır.
Nereden başlanır?
- Kapsamı belirleyin: tüm şirket mi, yalnızca belirli bir ürün ya da hizmet mi?
- Mevcut ISO 27001 ya da ISO 9001 süreçlerinin hangilerinin yeniden kullanılabileceğini çıkarın.
- Yapay zeka risk ve etki değerlendirmesini ilk sistemler üzerinde deneyin.
- İç denetimden sonra akredite bir belgelendirme kuruluşuyla takvim konuşun.
Ekibinize sorun
- Müşteriler yapay zeka kullanımı için hangi güvenceyi istiyor?
- Mevcut yönetim sistemlerinin hangi kısmı 42001’e taban olabilir?
- Belgelendirmenin kapsamı ne olmalı?
İlgili terimler
Siyah Tilki’de ilgili yazılar
- Logo Yazılım TS EN ISO/IEC 42001 Sertifikası Aldı
- TP, ISO 42001 Yapay Zeka Yönetimi Sertifikalı İlk BPO
- TP Türkiye, ISO 42001 Yapay Zeka Yönetim Sertifikası Aldı
